Whisperings of the Soul. Een weblog over de hobbelige, onvoorspelbare weg naar ouderdom.

De tragische verwarring van geluk met ongeluk

Ernstig huiselijk geweld (mijn voorgaande bericht besluit met een signaal daarover) is veel voorkomend in alle mogelijke variaties; het gebeuren hieronder berust op waarheid, maar de namen zijn gefingeerd. Je neemt er met verbijstering steeds kennis van. Wat me eigenlijk het meest intrigeert, dat is het omslagpunt, dat wil zeggen, wat gebeurt er op het moment dat iemand het menselijk inzicht volledig blijkt verloren – een moment waarop iemand (levend in een vrij land en niet onder een totalitair regime) als het ware ophoudt ‘mens te zijn’.

Charles leek misschien best te weten ‘hoe’ te leven met zijn vrouw Claudia en twee dochtertjes van 3 en 5 jaar want hij werd, hoewel met twijfel, volledig toerekeningsvatbaar verklaard en toch moet deze 34-jarige stille ICT-er diep gestoord zijn gezien de drievoudige moord. Het is een bizar verhaal uit de moderniteit waarin veel mensen, jong en oud, wereldwijd chatten, uit plezier, uit verveling of opwinding en zich zo een ‘nieuwe wereld’, een paradijs, creëren, eerst nog volkomen virtueel ter verstrooiing en ogenschijnlijk of werkelijk onschuldig totdat het kennelijk de vorm aanneemt van een ‘waarheid’, een obsessie – maar dan moet de ‘bestaande wereld opeens worden opgeruimd’.

Charles, de jonge, ‘zorgzame’, vader, bedacht daarvoor een ‘slim’ scenario: zorgen voor een plotselinge, raadselachtige vermissing van vrouw en kinderen, zichzelf diep geschokt tonen en actief meewerken aan de opsporing. Een ogenschijnlijk volmaakt dubbelspel. Maar de volmaaktheid is geen mens eigen en met verbazing las ik dat de psychiater geen psychische stoornissen wist aan te wijzen voor deze waanzinnige zogeheten koelbloedigheid.
De virtuele wereld had hem in contact gebracht met een Poolse vrouw en het zeer geregelde contact leidde tot een affaire, zo hevig dat de Poolse webcamgirl plannen maakte om naar Nederland te komen zodat ze eindelijk ‘haar Charles in de armen kon vliegen’. Was erop aangestuurd? Wie weet, maar Charles was zogenaamd een ‘een vrije (beschikbare) man’ en dus stond niets een ontluikende liefde in de weg. Is dit de verenpracht van mannen? Met vurigheid op jacht en, nietsontziend, geen prijs te hoog, niet tevreden tot hij haar daadwerkelijk had veroverd?
Geen prijs te hoog? Was elk moreel besef verloren, ‘kwijt’? Werd elke verantwoordelijkheid volledig overschaduwd door het verlangen, zozeer zelfs dat elke vorm van angst onderdrukt kon worden?
Charles diende in enkele dagen zijn hele leven, zijn liefdes, onherleidbaar en radicaal te moeten reorganiseren. De stille Charles veranderde in een ontembare bezetene. Claudia sloeg hij met een honkbalknuppel de hersens in, wurgde haar en aansluitend wurgde hij ook Marieke en Charlotte, zijn twee dochtertjes. Hij begroef hen ergens in de bossen van Chaam, dacht alle sporen volledig te kunnen uitwissen en gaf, nota bene pas na vijf dagen, het gezin op als vermist. De Poolse minnares kon komen, de weg was vrij, maar het is nauwelijks te geloven dat ook het huis na zes jaar gezinsleven nog oogde als dat van een vrijgezel – of deed hij voorkomen dat z’n vrouw hem ‘slechts’ had verlaten, maar hoe relevant is dat? -, laat staan dat de gruweldaad uit het hart van de man kon zijn verdwenen. Hoe kreeg hij een erectie – was het alsof hij met de laatste kogel bezit nam van zijn minnares? Naar verluidt is de Poolse vrouw slechts een weekend gebleven, Charles had zijn prooi voor even gehad, maar met het in zijn geweten snijdende drama verdreef hij haar. Hij bleef kort buiten verdenking, maar de gevonden sporen en zijn uitlatingen, waarin hij gelukkig onvermijdbaar verstrikt raakte, zetten na twee weken het zwartste scenario volop in het licht. De omgeving was diep geschokt, “want het was een gelukkig gezin, blije kinderen, niets aan de hand”, maar het leed lag om de hoek van de straat. Hij bekende en zit nu voor de rest van zijn leven achter slot en grendel. Nooit meer geluk, zo het al werkelijk bestaat. Nooit meer zielenrust.

Er is ‘om het lijden rond dit zinloze geweld’ een stille tocht geweest, zoals er de laatste jaren al zovele hebben plaats­gevonden. Ik ben het volstrekt oneens met Möring in diens overigens lezenswaardige essay Lijdenslust, dat in die stille tochten “het lijden wordt gecon­fis­queerd om een rol te vervullen in onze eigen ondramatische levens.” Het is een sociale ontsteltenis die in elk geval méér betekent dan dat en me liever is dan de stille onverschilligheid waarin ieder zijn weg zou vervolgen, alsof het leed onopgemerkt is, of erger, hen niet aangaat of koud laat. (In het boeddhisme is het lijden dat een dader veroorzaakt een uiting van zijn eigen lijden.)
Op 23 april 2006 liepen 80.000 mensen, onder wie veel Ma­rok­kaanse jongeren, in Brussel een mars uit oorverdovend stil protest tegen de moord, ‘zeker te weten’, door een Marokkaanse jongeman op een 17-jarige jongen omdat die zijn iPod niet snel genoeg wilde afstaan. Juist in deze tijd, waar in vrijwel alle grote Westerse steden uitsluitings­problemen zijn met allochtonen, toonden de Marokkaanse jon­ge­ren in de mars hun weerzin tegen de daad en solidariteit met de samenleving. Dat is geen ‘vals sentiment’, geen geconfisqueerd leed, maar oprechte geschoktheid, woede ook en betrokkenheid waarmee een samenleving gelukkig(er) kan zijn dan wanneer gedacht wordt dat het omgekeerde ervan zou getuigen dat de Marokkaanse gemeenschap een van hun idioten in de armen sluit. Overigens blijkt een aantal dagen later dat de misdaad is begaan door een jonge vent van Poolse afkomst – Polen die het buiten hun land ietsje meer voor wind gaat, voor wie ook gen prijs te hoog is, “dan maar ver van huis, hard werken voor een laag loon” -, waaruit maar weer blijkt dat mensen blijkbaar “een bepaald beeld in hun hersens hebben van wie de straatcriminelen zijn”, zei een psycholoog desgevraagd; dat doet verder niets af aan de morele ‘juistheid’ van de mars, behalve dus dat opnieuw nogal stuitend naar buiten komt hoe gemakkelijk vooroordelen de wereld ontsieren, voortijdig op zijn kop zetten.
[photo by Darren Holmes]