Whisperings of the Soul. Een weblog over de hobbelige, onvoorspelbare weg naar ouderdom.

Vriendschap I

Hier zit ik, nota bene in het stadje van de wonderen, eenvoudig te genieten van een verrukkelijke kop cap­puc­cino. Het is ver in de namiddag, maar nog in een behaaglijke zon, op een woensdag in september.
In Crossing my soul moet ik bij mezelf blijven en niet openhartig schrijven over vrienden met wie we op va­kantie waren, maar ik zit daar (dus) in gezelschap van de vriendschap. Daarover wil ik het hebben, over vriend­schap, en misschien later eens over de pelgrims, de fluisterende devotie, de ontroering van Ora per no­vis, de menselijke hoop, de boetedoening, de overdaad aan kerkelijke pronkstukken want dat zijn allemaal opvallende facetten van het aanbeden leven in Lourdes. En ook zal ik nog eens terugkeren naar het boek dat Franz Werfel over Bernadette schreef. (Het boek als belofte. Hij was in 1940 op de vlucht voor het aan­rol­len­de Teutoonse geweld, hield zich schuil in Lourdes en beloofde over haar te schrijven als hij het zou over­leven.)


Het leven heeft alleen waarde
door de inhoud die het heeft – voor anderen. Mijn
leven, zonder waarde voor anderen,
is erger dan de dood.
(Dag Hammarskjöld)

In een van zijn boeken schrijft Aristoteles dat de wil tot vriendschap snel aanwezig is, maar vriendschap zelf niet. De wil drukt een fundamenteel menselijk verlangen uit naar verbondenheid, zonder nog dat we weten waarop dat verlangen is gericht. Is vriendschap het doel of zoeken we in vriendschap ook nog naar iets anders? Tevens moet iemand die vrienden wil maken een vriend kunnen zijn, het vertrouwen waard, oprecht, trouw, toegewijd, standvastig.
Rijk of arm, jong of oud en van welke etniciteit men ook is, zonder vrienden zijn zou niemand willen. Wat zou de welvaart van de rijke nog betekenen als deze hem niet de mogelijkheid zou bieden een ander gunsten te verlenen, diensten te bewijzen en daarvoor waardering te oogsten? Hoe zou hij zonder vrienden zijn voorspoed kunnen behouden? En verkeert men in armoede of ondervindt men grote tegenslag, dan worden vrienden beschouwd als de voornaamste toevlucht. En of men nu Hollander is, Australiër, Creool of Tanza­niaan, “wie reizen maakt”, zegt Aristoteles, “kan zien dat tussen alle mensen een natuurlijke affiniteit en vriendschap bestaat.”
Vriendschap tussen mensen en tussen volkeren is nodig omdat het de weg effent naar veiligheid en ont­plooiing. In vriendschap immers hebben we niets te vrezen. “In nood”, wordt wel gezegd, “leert men z’n ware vrienden kennen.” Wanneer de verlatenheid zeer ernstig is, bijvoorbeeld bij een thuisloze man of vrouw, lijkt een trouwe gedurige betrokkenheid stichten dan niet belangrijker dan het organiseren van een flatje? Aan steen kan men zich niet optrekken, aan een bondgenoot wel.
[Teneinde lange teksten te voorkomen, schrijf ik in afzonderlijke fragmenten over vriendschap.]